صنعت عطرسازی و طعم‌ سازی (Flavors & Fragrances )

نقش کمپانی های تولید مواد اولیه عطرسازی در زنجیره جهانی تولید اسانس عطری و اسانس فِلِیوِر ( طعم دهنده )

صنعت عطرسازی و طعم‌سازی (Flavors & Fragrances) یکی از پیچیده‌ترین و دانش‌بنیان‌ترین صنایع شیمیایی جهان است. هسته اصلی این صنعت را شرکت‌های چندملیتی تولیدکننده مواد اولیه معطر تشکیل می‌دهند که عملاً ستون فقرات بازار جهانی عطر، آرایشی‌بهداشتی، شوینده ها و صنایع غذایی محسوب می‌شوند. بدون حضور این شرکت‌ها، تولید انبوه روایح گوناگون و طعم دهنده های متنوع در مقیاس جهانی امکان‌پذیر نخواهد بود.

غول‌های جهانی تولید اسانس و طعم دهنده

در حال حاضر چند شرکت بزرگ بین‌المللی بخش عمده بازار تولید مواد اولیه را در اختیار دارند؛ از جمله : 
جیوودان ـ سوییس
فیرمینیخ - سوییس
اینترنشنال فلیورز اند فرگرنسز « iff » -  امریکا
روبرته - فرانسه 
سیمیرایز - آلمان
تاکاساگو‌ - ژاپن

این شرکت‌ها تأمین‌کننده اصلی مواد معطر  برای :

✓ برندهای عطرساز مانند شنل ، زرجف ( اسانس های تک نت عمدتا سینتتیک و نچرال )

✓ شرکتهای ری کریشن «بازطراحی» عطری نظیر آرماف ، اجمل .

✓ شرکت‌های آرایشی‌ بهداشتی مانند کلینیک ، نارس

✓ تولیدکنندگان شوینده مانند پرسیل ، هد شولدرز .

✓ همچنین صنایع غذایی ، شیرینی سازی ، شکلات ، اسنک ،  داروسازی ،دخانیات و ... در حوزه فلیور هستند .

--------------------------------------------------------------------

کمپانی های تولید کننده F&F به‌طور کلی در پنج حوزه اصلی فعالیت می‌کنند:👇

۱. تأمین اسانس های نچرال و سنتتیک برای برندهای عطرسازی ( دیزاینری - لوکس - نیش و آرتیزان)
برندهای عطرسازی زیرساخت تولید مواد اولیه معطر را در اختیار ندارند. ایجاد چنین زیرساختی مستلزم سرمایه‌گذاری کلان در موارد زیر است:

✓ آزمایشگاه‌های تحقیق و توسعه پیشرفته

✓ بانک‌های اطلاعاتی گسترده مواد آروماتیکِ نچرال و سنتتیک

✓ تیم‌های تخصصی شامل شیمی‌دانان حرفه‌ای ، پرفیومر و پرفیومرهای ارشد

✓ خطوط تولید رباتیک با دقت میلی‌گرمی

✓ انطباق کامل با استانداردهای IFRA 

✓ شبکه تأمین جهانی مواد اولیه

به همین دلیل، برندها فرمولاسیون و اسانس های نچرال و سنتتیک مورد نیاز را از جیوودان و ... تهیه می‌کنند و خودشان صرفاً بر طراحی مفهومی، بازاریابی و توزیع تمرکز دارند. در بسیاری از موارد حتی تولید انبوه عطر ( فرمول طراحی شده توسط پرفیومر ) به همین کمپانی های مادر برون سپاری می‌شود.

البته برخی از برندهای قدیمی که سابقه‌ی طولانی در تولید عطر دارند مانند کرید و گرلن و برخی برندهای نیش مانند آمواج و اندی تاور ، ممکن است بخش‌ کوچکی از مواد اولیه خاص و کلیدی خود را، خودشان تولید کنند. این می‌تواند شامل عصاره‌گیری از نت های فلورال ، آروماتیک و وودی باشد . این کار به آنها کنترل بیشتری بر کیفیت و منحصر به فرد بودن رایحه‌ها می‌دهد.
با این حال، حتی این برندهای قدیمی و ریشه دار ، بخش عمده‌ای از اسانس‌های طبیعی و سنتتیک مورد نیازشان را از شرکت‌های تخصصی تولیدکننده مواد اولیه عطرسازی مانند روبرته فرانسه خریداری می‌کنند.
--------------------------------------------------------------------

۲. تولید اسانس بازطراحی برای شرکتهای دوپ (Inspired / Clone Houses)

در این مدل، شرکت‌های تولیدکننده عطرهای دوپ ، نظیر آرماف «Armaf » امارات - ربل آروماس «Rebel Aromas» انگلستان - زارا «Zara» اسپانیا و صدها تولید کننده دوپ در سراسر دنیا با هدف بازطراحی رایحه‌های ترند بازار اقدام می‌کنند. 
فرآیند بازطراحی به‌صورت تخصصی و مرحله‌به‌مرحله انجام می‌شود 👇:

✓ درخواست بازطراحی عطر (برای مثال اونتوس) به کمپانی مدنظر مانند جیوودان

✓ آنالیز مولکول های بویایی عطر درخواستی با دستگاه GC-MS 

✓ استخراج ساختار تقریبی فرمول

✓ حذف طیفی از نت های بویایی به منظور ارزان سازی در گریدهای اقتصادی مانند گرید H

✓ جایگزینی برخی مواد گران‌قیمت با آلترناتیوهای مقرون‌ به‌صرفه 

✓ بازطراحی متناسب با گرید و بودجه هدف

✓ تولید در مقیاس انبوه

« در این فرآیند، اسانس‌های بازطراحی‌شده با نام عطر اصلی عرضه نمی‌شوند، بلکه به‌صورت کد گذاری‌ شده نام‌گذاری و ارسال می‌گردند.»

پس از تحویل اسانس بازطراحی شده به شرکت سفارش‌دهنده ( نظیر آرماف و اجمل ) ، مراحل زیر طی می‌شود:

✓ بررسی ph و میزان اسیدیته اسانس

✓ رقیق‌سازی با اتانول ، آب دی یونیزه و ادیتیوهای فنی نظیر فیکساتیوها ، سورفکتانت ها و ...

✓ فرآیند خنکسازی و تثبیت اولیه

✓ فرایند شوک حرارتی و ایجینگ کنترل‌شده در شرایط دمایی استاندارد

✓ فیلتراسیون نهایی، کنترل pH و تست‌های پایداری و درماتولوژیک

✓ بسته بندی و عرضه به بازار

این مدل در واقع ترکیبی از مهندسی شیمی، تحلیل هزینه و درک رفتار مصرف‌کننده است. حاشیه سود در این بخش معمولاً مبتنی بر کاهش هزینه مواد اولیه بخصوص در گریدهای H و EH و حذف هزینه‌های سنگین برندینگ لوکس است.

(کمپانی‌های بزرگ مانند جیوودان معمولاً مواد اولیه خود را فقط به برندهای بزرگ و در حجم‌های بالا عرضه می‌کنند و فروش مستقیم به افراد یا برندهای کوچک و شرکت‌های کوچک انجام نمی‌دهند.
به‌عنوان مثال، شرکت آرماف مستقیماً از دفتر اصلی جیوودان درخواست بازطراحی ثبت نمی‌کند، بلکه سفارش‌ها از طریق نمایندگی‌های منطقه‌ای این کمپانی ، مانند دفتر امارات ، انجام می‌شود.)
 
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

۳. تولید اسانس‌های کازمتیک (Cosmetic Fragrances)

در حوزه آرایشی‌بهداشتی، اسانس‌های تک‌نت یا کامپوزیشن‌های ساده برای افزودن رایحه به محصولات مراقبت از پوست، مو و بدن تولید می‌شوند. 
این اسانس‌ها باید:

✓ سازگار با فرمولاسیون‌های امولسیونی و آبی باشند

✓ پایداری شیمیایی در pHهای مختلف داشته باشند

✓ حساسیت‌ زایی حداقلی ایجاد کنند

✓ مطابق با محدودیت‌های IFRA باشند

مثال : اسانس های وانیل ، نارگیل و کارامل پر کاربرد در لوسیون بدن .
اسانس های آلوئه ورا ، رایحه های پودری و بیبی  بیشتر در کرم های پوستی استفاده می شود .
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

۴. اسانس‌های صنایع شوینده ( Detergent Fragrance )

در این بخش، تمرکز بر تولید رایحه‌های اقتصادی با پایداری بالا در محیط‌های قلیایی است. این اسانس‌ها در محصولاتی نظیر صابون، شامپو، مایع ظرفشویی و پودر لباسشویی استفاده می‌شوند و باید در برابر:

✓ دمای بالا

✓ سورفکتانت‌های قوی

✓ محیط‌های قلیایی

✓ فرآیندهای صنعتی سریع
 پایداری عملکردی داشته باشند.

مثال : اسانس های چای سبز ، نعنا و اکالیپتوس بیشتر در محصولات آنتی باکتریال استفاده می شود .
اسانس های لوندر و نرولی بیشتر در مایع لباسشویی و نرم کننده ها استفاده می شود .

-------------------------------------------------------------------------------

۵. فلیورهای صنایع غذایی - دارویی

بخش فلیور یکی از سودآورترین شاخه‌های این صنعت است. در این حوزه، ترکیبات آروماتیک خوراکی (طبیعی و اغلب سنتتیک) برای استفاده در:

✓خوراکی های غیر شیرین : طعم‌دهنده‌های نمکی و تند برای چیپس، پفک، نودل، سوسیس و غذاهای آماده

✓ خوراکی های شیرین : طعم دهنده  برای شکلات ، آدامس ، بستنی ، بیسکوییت ، محصولات قنادی .

✓ نوشیدنی ها : اسانس طعم دهنده مخصوص انواع نوشابه ، آبمیوه ، قهوه و چای . 

✓ داروسازی: استفاده از طعم دهنده برای بد‌مزه نبودن شربت‌ها و داروهای خوراکی

✓ صنعت دخانیات: اسانس برای معطم کردن توتون پیپ ، توتون قلیان ،  سیگار و ویپ .
تولید می‌شوند. این ترکیبات باید علاوه بر ایجاد طعم مطلوب، از نظر ایمنی غذایی، پایداری حرارتی و سازگاری با ماتریس غذایی کاملاً استاندارد باشند.
شرکتهای مواد غذایی و تنقلات معتبر از اسانس های فلیور ساخت iff و ...استفاده می کنند ، اما شرکتهای اقتصادی تنقلات، از طعم دهنده های متفرقه استفاده می کنند که طعمی بسیار مصنوعی به محصول نهایی شان میدهد 

جمع‌بندی
کمپانی های جیوودان و ... نه‌تنها تأمین‌کننده مواد اولیه‌اند، بلکه موتور تحقیق و توسعه صنعت رایحه و طعم در جهان محسوب می‌شوند. آن‌ها با در اختیار داشتن زیرساخت‌های فناورانه، بانک‌های اطلاعاتی عظیم مولکولی، شبکه تأمین جهانی و انطباق کامل با استانداردهای بین‌المللی، امکان تولید در مقیاس صنعتی و با کیفیت پایدار را فراهم می‌کنند.